WordPress
Məsləhətli

WordPress nədir? Yeni başlayanlar üçün WordPress!

A-dan Z-yə WordPress rəhbərliyi

Bu yazımda yeni başlayanlar üçün WordPress nədir? sualına ətraflı izah verməyə çalışacam. Sayta ehtiyacım var nə edim? Sayt necə qurulur? WordPress ilə hansı saytları qurmaq olar? WordPress-i necə öyrənə bilərəm? və bu kimi suallara aşağıdakı yazım sizə tam rəhbərlik edəcəkdir.

CMS nədir?

Tərcüməsi məzmun idarəetmə sistemi olan CMS (Content Managment System), veb saytınızın məzmununa hər hansı kod bilgisi olmadan dəyişikliklər etməyə, məzmunları idarə etməyə imkan verən sistemdir. Məzmun idarəetmə sistemi PHP, HTML, CSS, Javascript və bir neçə müxtəlif proqramlaşdırma dillərini özündə birləşdirən, avtomatik olaraq daim yenilənən bir sistemdir. Buna görədə proqramlaşdırma dillərini bilməyən şəxslər həm zamana, həm də puluna qənaət edərək asanlıqla öz şəxsi veb saytını qura bilmək imkanına sahibdirlər.

Dünya üzrə ən çox istifadə edilən, dünyadakı bütün veb saytların təxminən üçdə biri qədər istifadə olunan və bazar payı təxminən 60% olan ən populyar CMS WordPress-dir. Digər istifadə edilən CMS-lərə Joomla, Drupal, Magento, Weebly, Squarespace, Wix və s. daxildir.

WordPress.org və WordPress.com arasındakı fərq nədir?

WordPress.com, istifadəçilərin bloqlarını hostinq (server xidməti) və domen adına ehtiyac olmadan bloqlarını yarada bildikləri bir WordPress xidmətidir. WordPress.com ilə yaratdığınız bloqlarda adresiniz “domain.wordpress.com” şəklində görünür. Hostinq və domen qiymətləri isə olduqca yüksəkdir və qətiyyən tövsiyyə etmirəm.

WordPress.org isə daha peşəkar işlərinizdə istifadə edəcəyiniz pulsuz WordPress xidmətidir. Bloqum boyunca WordPress dedikdə, yalnız wordpress.org-a aid olacaqdır.

WordPress nədir?

WordPress, heç bir proqramlaşdırma dilini bilmədən çox sadə bir şəkildə peşəkar saytlar qura biləcəyiniz bir məzmun idarəetmə sistemidir. Yarandığı ilk vaxtlarda yalnız şəxsi bloq yaratmağı nəzərdə tutulmuşdursa, günümüzdə xəbər və müxtəlif informasiya portalları, korportativ saytlar, forum, e-ticarət və istənilən mövzulu veb saytlar yaratmaq mümkündür.

WordPress-in tarixi

Fransız proqramçı Michel Valdrighi tərəfindən 2001-ci ildə hazırlanmış b2/cafelog blog sistemi 2002-ci ildə bu layihə ləğv edildikdən sonra həmin blogu aktiv istifadə edən Matt Mullenweg və dostu Mike Little 2003-cü ildə həmin sistemə bənzər öz blog sistemini yaratmağa qərar verdilər. adının Matt Mullenweg-in dostu Christine Selleck tərəfindən təklif olunmuşdu. WordPress-in ilk versiyası (WordPress 1.0) 2004-cü ilin yanvarında yayımlandı. Daha sonra növbəti WordPress 1.5 versiyasının 2005-ci ildə 1 milyona yaxın aktiv istifadəçisi var idi. 2006-cı ildə 1,5 milyon, 2007-ci ildə 3,5 milyondan çox yüklənmə ilə populyarlığını daha da artırmağa davam etdi. 2004-cü ildən bəri sürətlə inkişaf etməsi, artıq dünya üzrə veb saytların təxminən 37%-i bu sistemin payına düşür. Demək olar ki, hər 2 aydan bir yeni versiyası çıxır və hər dəfəsində özü ilə yeni xüsusiyyətlər və təhlükəsizlik yeniləmələri gətirir.

WordPress ilə hansı saytlar qurula bilər?

İlk vaxtlar daha çox bloq yaratmaq üçün nəzərdə tutulurdusa, zamanla texnologiyanın inkişafı ilə paralel olaraq əsas kodundakı köklü dəyişikliklər, minlərlə müxtəlif mövzulu temalar və saytın funksionallığını daha da artıran qoşmaların sayəsində artıq hər cür veb sayt yarada biləcəyiniz bir platformaya çevrilmişdir. WordPress ilə yaradıla bilən sayt növlərinə aşağıdakılar daxildir:

  • Şəxsi bloq;
  • Şəxsi portfolio və CV;
  • Korporativ saytlar;
  • Ödəniş sistemli onlayn mağaza;
  • Ödəniş sistemli online kurs;
  • Elan saytları;
  • Xəbər və digər informasiya portalları;
  • Forum və s..

Əlavə olaraq qeyd edim ki, özünüzə məxsus saytınızın veb dizaynınız varsa və yaradıcılığınızla fərqli dizaynlar, funksiyalarla veb sayt yaratmaq istəyirsinizsə istifadəsi çox sadə, geniş funksiyalı ElementorElements Kit, WpBakery kimi qoşmaları ilə bunun öhdəsindən gələ bilərsiniz. 

WordPress-in təhlükəsizliyi necədir?

Bir çox şəxslərə (bu sistemdən tam məlumatı olmayanlar) bu sistem haqqında bəhs etdikdə, ilk düşündüyü təhlükəsizlik problemləri, keyfiyyətsiz sistem olur. Ümumiyyətlə qeyd edim ki, hack oluna bilməyən sayt yoxdur. Əminsiniz ki, 1-2 şəxsin hazırladığı sistem dünyanın müxtəlif ölkələrindən minlərlə proqramçıların hər ay yenilədiyi sistemdən daha keyfiyyətli olar? Əgər saytınız hack olunub, digər texniki problemlərlə qarşılaşıbsa bu sistemin günahı deyil, birbaşa sizindir. Xüsusi pullu və pulsuz qoşmalar var ki, saytın təhlükəsizliyini lap yüksək səviyyəyə çıxara bilər. Hər ay bu sistemin yeni versiyalarının çıxması da əvvəlkinə nisbətən daha etibarlı və təhlükəsiz edir. Təbii ki, gərəksiz və lazımsız, viruslu qoşmaların yüklənməsi, viruslu temalardan istifadə, hostinq sürətinin aşağı olması, digər keyfiyyətsiz texniki məsələlər saytınızın istədiyiniz nəticəni almasına əngəl törədir. Əgər hər şeyi tam qaydasında etsəniz, təhlükəsizlik baxımından narahat olmağınıza gərək yoxdur. WordPress təhlükəsizlik tədbirləri ilə saytınızı qoruyun! başlıqlı yazımda tam detallı təlimatları tətbiq edərək, saytınızın ömrünü uzada bilərsiniz.

WordPress tema nədir?

Sadə dillə izah etsəm, bir vebsaytın iki üzü: ön hissəsi (saytın dizaynı), arxa hissəsi (admin panel) vardır. Admin panelimiz WordPress olduğu üçün sabitdir və dəyişməz olaraq qalır. Saytın dizaynını isə bu sistemin bizə təqdim etdiyi pulsuz və pullu temalar ilə istədiyimiz zövqə görə dizayn edə bilirik. Pulsuz temalar sistemin daxilində yer alır və tək bir kliklə temanı aktivləşdirə bilirsiniz. Pullu temalar isə yalnız bir mənbədən, themeforest.net-dən əldə etməyinizi tövsiyyə edirəm. Həm pulsuz, həm də pullu temaların necə istifadə edilməsi haqqında ətraflı yazımlarımda bəhs edəcəyəm.

WordPress plugin nədir?

Bizim dildə “qoşma/əlavə” kimi tərcümə olunan plugin, veb saytınızın funksionallığını, ümumi potensialını artırır və təhlükəsizliyini qoruyur. Hazırda 50.000-dən çox pullu və pulsuz qoşmalar mövcuddur. Bəlkə də, qoşmalar olmasaydı WordPress bu qədər populyar ola bilməzdi.

WordPress necə qurulur?

Qurulumu həqiqətən çox sadə və çox zaman aparmayan prosesdir. Kod bilməyinizə gərək qalmır və cəmi bir necə dəqiqə ərzində müəyyən prosedurları ardıcıllıqla edirsiniz. Bunun üçün tam detallı, şəkilli izahlarla şəkildə A-da Z-yə kimi WordPress necə qurulur? başlıqlı yazımı oxuyub, tətbiq edə bilərsiniz.

Back to top button